Swego czasu sporo grywałem w RPGi. Dłuugie sesje były na porządku dziennym (dokładniej nocnym), a przygotowania do nich stanowią dziś jedne z najprzyjemniejszych wspomnień czasów szkoły średniej. Niestety teraz na „mistrzowanie” nie mam już ani czasu, ani towarzystwa. Nie w tym jednak rzecz, by zanudzać Was smętnymi wspominkami, piszę o nich ponieważ to sesje rozbudziły we mnie duszę planszówkowego klimaciarza, który wokół partii w największe nawet suchary zawsze stara się zbudować przynajmniej namiastkę odpowiedniej atmosfery. Mam nadzieję, że poniższy przewodnik sprawi, że i wasze spotkania planszówkowe nabiorą nieco rumieńców.

Mając na myśli tworzenie atmosfery partii możemy wyobrazić sobie odpowiedni wystrój pokoju, stroje, przekąski czy napoje dostosowane do tematu – są to jednak rzeczy bardzo pracochłonne i faktycznie odpowiadające raczej teatralnemu wydźwiękowi RPGów. Tym, co z łatwością zapożyczymy od gier fabularnych jest ścieżka dźwiękowa partii – muzyka lub inne dźwięki, które przybliżą grającym tematykę lub nastrój konkretnego tytułu.
Poradnik ten powstał po to, by zainspirować Was do poszukiwania ciekawych dźwięków, ścieżek dźwiękowych lub albumów, które być może sprawdzą się w czasie Waszych spotkań.
Skoro go czytasz prawdopodobnie takiej  inspiracji poszukujesz ;-)

Każdą z sekcji przedstawiłem wedle wzoru:
Nazwa sekcji
Gry: przykładowe gry, które pasują do omawianego tematu.
Proponowana muzyka: hasła klucze dla wyszukiwarki Goggle / YouTube – nie podaję linków bezpośrednich, gdyż filmy często są usuwane, blokowane itp.

OKRESY HISTORYCZNE

Epoka kamienia łupanego i czasy wcześniejsze

Z racji mało muzykalnego okresu proponuję odpowiednio dobrany podkład efektów dźwiękowych. Niezłym pomysłem będą tu odgłosy lasu, wiatru w jaskini itp.
Gry: Stone Age, Dominant Species
Proponowana muzyka: forest sounds, nature sounds, cave sounds.

Wielkie cywilizacje

Tutaj mamy już szeroki wybór najróżniejszych podkładów muzycznych. Szczególnie polecam muzykę pochodzącą z omawianych czasów oraz nowe aranżacje historycznych motywów. Dla poszczególnych kultur / kręgów kulturowych polecam:

• Ameryka środkowa (Majowie, Aztekowie itp.)
  Gry: Tikal, Tzolkin, Mexica, Awanturnicy, 7 Cudów
  Proponowana muzyka: Tribal Jungle Music, Mayan Ancestral Music, Mayan music, Ancient Mayan Music, Atlantis II OST (wybrane utwory), jungle sounds, rain forest sounds;

• Egipt i Mezopotamia
  Gry: Kemet, Egizia, Ra, Aton, Awanturnicy 2, Eldritch Horror, Amytis, Eufrat i Tygrys, 7 Cudów
  Proponowana muzyka: Karl Sanders – Saurian Meditation, Karl Sanders – Saurian Exorcisms, Melechesh (dla lubiących mocne brzmienie), Ancient Egyptian Music, sumerian music, Mesopotamian Music;

• Daleki wschód
  Gry: Samuraj, Ninjato, Shogun, W roku smoka, Ghost Stories, Macao, 7 Cudów
  Proponowana muzyka: Traditional chinese Music, Classical Japanese Koto Music, Traditional japanese Music, music of japan/china, Kitaro;

• Bliski wschód
  Gry: Tales of the Arabian Nights, Yspahan, Przez pustynię, Targi, 7 Cudów
  Proponowana muzyka: ancient arabic music, traditional arabic music, classical arabic Music, Persia music;

• Starożytny Rzym
  Gry: Na chwałę Rzymu, Roma, Trajan,Tribune, 7 Cudów
  Proponowana muzyka: music of ancient rome, Music from Ancient Rome, rome total war OST;

• Starożytna Grecja 
  Gry: Cyclades, Peloponnes, Olympos, Attika, 7 Cudów
  Proponowana muzyka: Ancient Greece music, Ancient Greek Music, Rotting Christ – Theogonia / AELO (dla lubiących mocne brzmienia), Greek Crete Music;

Średniowiecze

W przypadku gier planszowych wieki średnie to chyba najsilniej eksploatowany okres historyczny. W obrębie wydanych tytułów znajdziemy pełne spektrum motywów związanych z tym okresem, toteż kategorię tę rozbiję na kilka pomniejszych.
Gry: Carcassonne, Świat bez końca, Troyes, Caylus, Kingdom Builder, Pokolenia

Proponowana muzyka:

• miasto, bazary: blackmore’s night (albumy: shadow of the moon, under a violet moon), medieval bard music, festive sound, medieval minstrel, settlers ost;
• królowie, bitwy, strategie: middle age music, medieval music, medieval total war music, europa uniwersalis ost; Adrian von Ziegler (poszukajcie odpowiedniej płyty)
• monastyry, opactwa, tematyka religijna: gregorian chants, monk chants christian, medieval religious music, monastic music;
• muzyka celtycka: celtic music;
• wikingowie: Wardruna, Nordic/Viking Music – Adrian von Ziegler, Solstafir (dowolny album!)

 Nowożytność

Czasy nowożytne to przede wszystkim świetność wielkich kompozytorów muzyki klasycznej. W poszukiwaniu idealnej muzyki z tego okresu warto przejrzeć dorobek najsłynniejszych twórców interesującego nas okresu, na bieżąco przesłuchując fragmenty. Jeśli zaś szukacie gotowych składanek – poniżej podaję kilka typowych kluczy wyszukiwania.
Gry: Rokoko, Dziedzictwo, Princes of the Renaissance, Louis XIV, El Grande

Proponowana muzyka:

• renesans: renaissance music, italian lute music, reinescance composers;
• barok: baroque music, baroque composers;
• oświecenie: 18th Century Music;

XIX wiek

Czas wielkich zmian w przemyśle oraz era kolonializmu. Tematy często eksponowane w planszówkach – na szczęście odpowiedniej muzyki jest pod dostatkiem. Podobnie jak wyżej polecam przejrzeć dorobek ówczesnych wielkich klasyków, a w ostateczności skorzystać z „gotowych” składanek.
Gry: Ticket to Ride, Age of Industry, Brass
Proponowana muzyka: Colonial America, Music from the 19th century, 19th century music;

XX wiek

Wiek XX to okres tak bogatego rozkwitu gatunków muzycznych, że też trudno tu jednoznacznie wskazać jakiekolwiek propozycje. Również burzliwa dwudziestowieczna historia sprawia, że dobór odpowiednich dźwięków, jak nigdy przedtem będzie zależał czysto od tematu gry.
Dla przykładu – o obu wojnach światowych nakręcono masę filmów, lecz ścieżki dźwiękowe często nie nadają się do słuchania podczas partii. W przypadku gier o tej tematyce najlepszym pomysłem są piosenki i marsze wojskowe przeplatane odgłosami pola walki, przelatujących samolotów itp.

• wojna: battle sounds world war, Germany – WWII Songs,  WW2 songs, saving ryan ost, band of brothers ost, military marches;

Wiek dwudziesty to również szerokie spektrum innych tematów. Wyszukując muzyki dla danego tytułu warto określić jej przedział czasowy np. 20’s lub 40’s dla gier w klimatach gangsterskich – co zaowocuje takimi wynikami – 20s gangster music.

TEMATY

Podział wedle tematu gry ujmuje przede wszystkim tytuły silnie oparte na jednym motywie, bądź to osadzone charakterystycznym – często fikcyjnym – uniwersum. Takie, do których łatwiej jest dobrać konkretną muzyką, wykraczającą poza lub omijająca ramy czasowe, a charakterystyczną stricte dla podejmowanego tematu.

Gry cywilizacyjne
Gry: Sid Meier’s Civilization: The Board Game, Wojna Narodów, Cywilizacja: Poprzez wieki
Proponowana muzyka: Christopher Tin – Calling All Dawns (absolutna podstawa!), Christopher Tin, Civilization VI OST, Civilization IV OST, Civilization V OST;

Fantasy

Tu chyba zadanie jest najłatwiejsze. Przez lata oddano nam do dyspozycji bogatą audiotekę pochodzącą w większości z filmów i gier komputerowych. Jednakże ja najczęściej sięgam po płyty projektu Nox Arcana. Poniżej lista rozbita wedle motywów i podgatunków:

• Tolkien
  Gry: Władca Pierścieni LCG, Władca Pierścieni: Konfrontacja, Wojna o Pierścień 
  Proponowana muzyka: Lord of the Rings OST (Fellowship of the Ring, The Two Towers, The Return of the King), płyty zespołu Summoning, Tolkien Ensemble, Adrian von Ziegler (poszukajcie odpowiedniej płyty)
• high fantasy
  Gry: Descent, Legendy Trainy Andor, Talisman, Runebound, Runewars
  Proponowana muzyka: Nox Arcana – Blood of the Dragon, Winter’s Knight; Baldurs Gate II OST, NeverWinter Nights OST, Icewind Dale OST, World of Warcraft OST (+ dodatki), Heroes of Might and Magic III OST, + dla lubiących heavy metal Blind Guardian (dowolne albumy), Manowar (dowolne albumy), Darksiders II OST, Adrian von Ziegler (poszukajcie odpowiedniej płyty),  RPG Tavern Music, Witcher OST;
• dak fantasy
  Gry: seria Warhammer, Claustrophobia, Mage Knight (?) – wedle upodobania można podane tu i wyżej propozycje traktować zamiennie.
  Proponowana muzyka: Diablo II OST, Nox Arcana – Shadow of the Raven, Carnival of Lost Souls, Planescape Torment OST, Witcher OST, część utworów z OST do Lord of the Rings (Moria, Mordor itp.), Adrian von Ziegler (poszukajcie odpowiedniej płyty), Witcher OST;
• baśnie
  Gry: Mice and Mystics, Dawno, dawno temu, 
  Proponowana muzyka: Nox Arcana – Grimm Tales, Book of Unwritten Tales OST, Merlin’s Magic, Adrian von Ziegler (poszukajcie odpowiedniej płyty), Trine 1 lub 2 OST;

Science-fiction

Podobnie jak fantasy, tak i sci-fi dzieli się na wiele podgatunków. W tej kategorii umieszczam również sagę G. Lucasa, chociaż mam świadomość, że teoretycznie bliżej jej fantasy.

• space opery, klasyczne sci-fi
  Gry: Alien Frontiers, Eclipse, Race for the Galaxy, Battlestar Galactica, Twilight Imperium
  Proponowana muzyka: Mass Effect (1-2) OST, Battlestar Galactica OST, Pandorum OST, Star Trek (wiele serii) OST, Two Steps From Hell – Skyworld, Nexus: The Jupiter Incident Soundtrack, Homeworld Remastered Collection: Complete Soundtrack, Homeword OST;
• Star Wars
  Gry: Star Wars LCG, X-Wing, Imperium Atakuje, SW: Przeznaczenie, Rebelia
  Proponowana muzyka: (bez niespodzianek) Star Wars OST, KOTOR OST, Star Wars: The Old Republic OST;

Cyberpunk

Cyberpunk zadomowił się w świecie planszówek przede wszystkim dzięki fenomenalnemu Netrunnerowi. Muzyka, której najczęściej poszukuję, by oddać klimat tego uniwersum skupia się najczęściej na ścieżkach dźwiękowych bogatych w elektroniczne wstawki oraz płytach z gatunku electro lub aggrotech.
Gry: Android, Android: Netrunner
Proponowana muzyka: Deus Ex: Human Revolution OST, Deus Ex: Mankind Divided OST, Project Pitchfork: Black, Combichrist (dowolny album), Headscan, SHINING (norweski), Shadowrun Returns OST;

Post-apokalipsa

Tutaj sprawa się nieco komplikuje, sam nie znam dobrego OST dla tego typu uniwersum – wszystko zależy od tematyki gry i charakteru uniwersum. Dlatego tym razem każdy sam musi wybrać na ile „optymistyczne” jest jego podejście do postapo.
Gry: 51 Stan, Neuroshima Hex, Earth Reborn
Proponowana muzyka: bikers music, Fallout OST, Mad Max OST, Motorhead (większość albumów);

Horror

W horrorze liczy się przede wszystkim napięcie, niepokój i tajemnica – takiej muzyki zazwyczaj poszukuję i taką podaję niżej w kilku kategoriach.

• klasyczny horror (wampiry/nawiedzone domy itp.)
  Gry: Dracula, Ghost Stories, A Touch of Evil: The Supernatural Game
  Proponowana muzyka: Nox Arcana (Darklore Mano, Transylvania, Dark Tower, Carnival of the Lost Souls), Kilar – Dracula 1992, Dracula 1958, American Mc Gee`s Alice OST, The Thing (Ennio Morricone) OST, Silent Hill (game) OST, ambient horror, 2 Hours of Dark Music by Adrian von Ziegler, cryochamber;
  
• zombie
  Gry: Zombicide, Last Night on Earth: The Zombie Game, Zombiaki
  Proponowana muzyka: S.T.A.L.K.E.R.: Shadow of Chernobyl – Original Soundtrack, zombie apocalypse music, ewentualnie coś z typowego punk rocka lub thrash metalu;
• powieści H.P.Lovecrafta
  Gry: Horror w Arkham, Eldritch Horror, Znak Starszych Bogów, Call of Cthulhu LCG, Posiadłość Szaleństwa
  Proponowana muzyka: Nox Arcana (Necronomicon, Carnival of lost souls, Darklore Manor), American Mc Gee`s Alice OST, Musica Cthulhiana, Alan Wake OST, Dark and Stormy Night (odgłosy burzy i deszczu), Sui Generis Umbra, Cold Meat Industries, New orlean jazz, classic jazz, long thunder and wind effect, Ambient Horror Music – Red Space, dak ambient, 2 Hours of Dark Music by Adrian von Ziegler, cryochamber;

Powieści przygodowe / podróżnicze

Tutaj ponownie – możemy wybierać z szybkich i „epickich” OST lub skupić się na stonowanym i klimatycznym ambiencie. Wszystko zależy od typu przygody, którą oferuje nam gra.
Gry: Awanturnicy, Robinson Crusoe, Tobago, Tikal
Proponowana muzyka: Indiana Jones OST, Uncharted OST, Assassin’s Creed IV: Black Flag OST, Jungle sounds, Apocalypto OST + w zależności od umiejscowienia muzyka przedstawiona wcześniej w dziale historycznym;

Piraci

Sekcja wydzielona z obrębu powieści przygodowych z racji swojego unikalnego charakteru i własnej bazy muzycznej. Świetnie sprawdzają się tu wszelkiego rodzaju szanty, a także muzyka wielu filmów.
Gry: Kupcy i Korsarze, Libertalia
Proponowana muzyka: Assassin’s Creed IV: Black Flag OST, Pirates of the Caribbean OST, pirates music, Tropico 2 OST; 

Western

Gatunek, którego raczej nie trzeba nikomu przedstawiać, a i muzyka znajduje się właściwie sama. Nadają się wszelkiej maści ścieżki dźwiękowe, składanki i albumy z pogranicza tradycyjnego country.
Gry: Lewis & Clark, Bang, Carson City
Proponowana muzyka: Western Music Mix, Red Dead Redemption soundtrack, Country & Western Classic Hits, western movie music;

Doskonale zdaję sobie sprawę z faktu, że nie są to wszystkie możliwe kryteria podziału tego jakże obszernego materiału – ba zapewne wielu czytelników naszego bloga posiada własne ulubione typy – piszcie o nich w komentarzach – chętnie uwzględnię je w artykule.